Ahmet Kaymaz

Yaş: 31
İl: Mardin
İlçe: Kızıltepe
Olay Tarihi: 21.11.2004
Ölüm Tarihi: 21.11.2004
İhlal Kategorisi: Operasyon
Referans: Hukuki Belgeler, Sivil Toplum Raporları, Basın, Saha Çalışması
Olay Özeti:

21 Kasım 2004 tarihinde saat 16.30 sıralarında Mardin İl Emniyet Müdürlüğü ile Kızıltepe İçler Emniyet Müdürlüğüne bağlı güvenlik görevlileri tarafından Kaymaz ailesinin evine yönelik düzenlenen operasyonda 31 yaşındaki Ahmet Kaymaz ile 12 yaşındaki oğlu Uğur Kaymaz ikamet ettikleri Kızıltepe ilçesindeki evlerinin önünde öldürüldü.

Olay sonrasında 25 Kasım 2004 tarihinde İHD Ahmet Kaymaz ve Uğur Kaymaz’ın ölümüne ilişkin bir araştırma inceleme raporu yayınladı. Araştırma raporuna göre, her iki kişinin de biri çocuk olmak üzere sivil insanlar olduğu, bu kişilerin silah kullanmış olabilecekleri ihtimalinin son derece zayıf olduğu, söz konusu olayın bir infaz olabileceği, güvenlik güçlerinin yanılması neticesinde veya kasten bu sivil insanların öldürülmüş olabileceği kanaatine ulaşıldığı ifade edildi. Makbule Kaymaz’ın, İHD heyetine eşi ile oğlunun evden çıktıktan hemen sonra silah seslerinin geldiğini, bunun üzerine neler olduğunu öğrenmek üzere aynı zamanda akrabaları olan yan komşularının avlusuna geçtiklerini ve o esnada Uğur’un kamyonun önünde diz çökertilmiş bir şekilde boynu yere doğru eğik olarak oturtulduğunu (üzerindeki beyaz renkteki pantolon sayesinde) gördüğünü belirtti.

Kaymaz ailesi ile yapılan görüşmede, 21 Kasım 2004 sabahı, kamyon şoforü olan Ahmet Kaymaz uzun bir yola; Uğur’un da okula gitmek için evden çıkmaya hazırlandığını,Ahmet Kaymaz’ın kamyonun yanına ihtiyaçları yerleştirmek üzere evin önüne çıktığını, Uğur’un da ona yardım ettiğini, birkaç dakika sonra ikisi de evlerinin önünde, güvenlik güçleri tarafından açılan yaylım ateşiyle vurulduğunu söyledi.

22 Kasım 2004 tarihinde Kızıltepe Cumhuriyet Savcılığı tarafından Ahmet Kaymaz ve Uğur Kaymaz’ın ölümüne ilişkin re’sen soruşturma başlatıldı. Soruşturma açılmasının hemen akabinde dosyada gizlilik kararı verildi. Soruşturma sonunda Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı, dört polis hakkında “meşru müdafaa sınırının aşılması suretiyle faili belli olmayacak şekilde kasten adam öldürme” suçlamasıyla fezleke hazırlayarak dosyayı Mardin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi.

Mardin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen iddianame sonrasında Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açıldı. Davanın açılmasının akabinde, Kaymaz ailesinin avukatları, sanık polislerin tutuklanması talep etti ve bu talep mahkemece reddedildi. Mardin’de görülen ilk duruşma sonrasında dava güvenlik gerekçesiyle Eskişehir Ağır Ceza Mahkemesine nakledildi. Eskişehir Ağır Ceza Mahkemesinde 20 Temmuz 2005 ile 18 Nisan 2007 tarihleri arasında çok sayıda duruşma yapıldı.Eskişehir Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda,olayın yasal savunma şartlan içerisinde gerçekleştiği sonucuna varılarak sanıklar hakkında 765 Sayılı TCK’nin 49. maddesi kapsamında sanıklar hakkında beraat kararı verildi.Temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay sanıklar hakkında verilen beraat kararının onanması kararı verdi.

Davanın iç hukukta beraatle sonuçlanmasının ardından AİHM’e başvuruda bulunuldu. AİHM, söz konusu operasyonun, ölümcül güç kullanımından kaçınılması yönündeki yükümlülükle bağdaşmadığı; olay sonrası yapılan yargılamanın etkili bir şekilde yürütülmediğini belirterek yaşam hakkının hem esas hem usul bakımından ihlal edildiğine karar verdi.

AİHM ihlal kararı üzerine, aile avukatları, 5271 sayılı CMK’nin 311. maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebinde bulundu. Yargılamanın yenilenmesi talebi Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi. Yapılan itirazın reddedilmesi üzerine aile avukatları AYM’ye başvuruda bulundu. AYM, 5271 sayılı Kanun’un 314. maddesi uyarınca sanıklar aleyhine yargılamanın yenilenmesine imkân tanınmadığına ve bu nedenle ihlalin giderimi için kullanılabilecek bir yol bulunmadığına hükmetti ve başvuruyu kabul edilemez bulundu.

Ahmet Kaymaz’ın eşi, eşi ve oğlunun öldürülmesine ilişkin olarak Mardin İdare Mahkemesinde 5233 sayılı Kanun kapsamında dava açtı ve bu dava reddedildi. Yapılan temyiz sonucunda AİHM tarafından ihlal kararı ile tazminata hükmedilmesi nedeniyle Mardin İdare Mahkemesinin kararı onaylandı.

Ahmet ve Uğur Kaymaz’ın ölümüne ilişkin açılan soruşturma dışında aile üyelerine karşı soruşturmalar da açıldı. Ahmet Kaymaz ve Uğur Kaymaz hakkında ruhsatsız ve taşınması yasak olan ateşli silahı taşımak suçundan dolayı bir soruşturma açıldı. Ahmet Kaymaz ve Uğur Kaymaz’ın ölmesi nedeni ile takipsizlik kararı verildi. Bunun dışında Ahmet Kaymaz, Uğur Kaymaz, Makbule Kaymaz ve Ahmet Kaymaz’ın kardeşi hakkında “terör örgütüne yardım ve yataklık etmek suçlarından” dolayı soruşturma açıldı. Soruşturma sonunda Ahmet Kaymaz ve Uğur Kaymaz ölmesi nedeniyle Makbule Kaymaz ve Ahmet Kaymaz’ın kardeşi yönünden ise yeterli delil bulunmadığı gerekçesi ile takipsizlik kararı verildi.

Basından edinilen bilgilere göre, 14 Kasım ve 17 Kasım 2023 tarihlerinde Ahmet Kaymaz’ın mezar taşı iki kez kırıldı. Yine basından edinilen bilgilere göre, Ahmet Kaymaz’ın eşi Makbule Kaymaz, Kızıltepe Belediyesinde temizlik işçisi olarak çalışırken 15 Temmuz darbe girişimi sonrası KHK ile çıkarıldı.