Murat Tekdal

Yaş: 30
İl: Diyarbakır
İlçe: Lice
Olay Tarihi: 12.09.2008
Ölüm Tarihi: 12.09.2008
İhlal Kategorisi: Dur İhtarına Uyulmadığı İddiası
Referans: Hukuki Belgeler, Sivil Toplum Raporları, Basın
AYM Kararı:
Olay Özeti:

Diyarbakır ilinin Lice ilçesi yakınındaki Ecemiş köyünde yaşayan Murat Tekdal, 12 Eylül 2008’de, amcasını ziyaret ettikten sonra köyüne döndü. Aynı günün ilerleyen saatlerinde, yakındaki Şenlik köyüne yürüyerek gitmek üzere tekrar evden ayrıldı. Ayrılmasından kısa bir süre sonra köyde silah sesleri duyuldu. Ertesi gün yetkililer, köy muhtarına bir kişinin öldürüldüğü bilgisi verdi. Kendisine eşlik eden 20-30 köylü ile birlikte Lice’ye giden muhtara Murat Tekdal’ın bedeni teslim edildi.
Olay sonrasında, İHD olaya ilişkin bir araştırma raporu yayınladı. Raporda, olayda bir çatışma olmadığı ve çatışmada ölmediği, tek atışla öldürüldüğü tespiti yapıldı.

Askeri birimlerin olayın ertesi günü düzenlediği rapora göre, bölgedeki bir operasyon sırasında askerler, 12 Eylül 2008’de gece saatlerinde, PKK örgütü mensubu olduğunu düşündükleri 3-4 kişiyle karşılaşmış, bu kişilere “teslim ol” çağrısı yapılmış ancak ateş açılması üzerine yaklaşık 5 dakika süren bir çatışma yaşanmıştı. Sonrasında bölgede yapılan aramada dört kişiye ait ayak izi, bir miktar erzak ve Murat Tekdal’ın bedeni bulunmuştu.

Bu verilere dayanan askeri makamlar, Tekdal’ın “kendisine sıradan vatandaş süsü veren bir terörist” olduğu sonucuna vardı ve savcıya “bir teröristin öldürüldüğü” bilgisini aktardı. Olayın ardından 24 gün boyunca öldürme olayına dair hiçbir işlem yapmayan savcılık, olayın “bölücü terör örgütü mensuplarınca yapılan eylem” olduğundan hareketle dosyayı o dönemde CMK’nin 250. maddesiyle görevli Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi.

Hazırlanan fezlekede işlenen suç, “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma”; Murat Tekdal ise “maktul/şüpheli” olarak nitelendirildi. Fezlekeye dayanarak Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığı, 16 gün sonra, Murat Tekdal’ın hayatını kaybetmiş olması nedeniyle takipsizlik kararı verdi. Bu karara yapılan itiraz aşamasında, 9 Nisan 2010 tarihinde, Tekdal’ın ölümüne ilişkin hiçbir bir ceza soruşturmasının başlatılmadığı, verilen kararın Murat Tekdal’ın örgüt üyesi olduğu suçlamasıyla ilgili olduğu ortaya çıktı.

İç hukuk yollarının tüketilmesi üzerine Tekdal’ın yakınları AİHM’e başvurdu. Bu başvurunun, 12 Aralık 2013’te Hükümete bildirilmesinin ardından Lice Cumhuriyet Başsavcılığı bir soruşturma başlattı ve 3 Haziran 2014’te daimi arama kararı verdi.

AİHM, verdiği kararda öncelikle Murat Tekdal’ın ölümü hakkında resmi bir soruşturma başlatılmamış olmasına dikkat çekti. Bununla birlikte, askerler tarafından Tekdal’a karşı ölümcül güç kullanılmasının AİHS’in yaşam hakkını düzenleyen 2. Maddesinin 2. bendinde öngörülen amaçlara ulaşılması bakımından mutlak surette gerekli ve kesin olarak orantılı olduğunun ispat edemediği sonucuna vardı. Türkiye’nin yaşam hakkını hem esas hem de usul yönünden ihlal ettiğine karar verdi.