"Bila Ew Nebînin, Ew Biçûk in" (Onlar Görmesin, Daha Çok Küçükler)

Tarih: 2025 

Tarih: 2026

Yer: Cizre, Şırnak  

Proje ekibi: Semiha Yıldız (yönetmen / animatör), Sena Sevim (karakter & background tasarımı), Sevgi Ortaç (danışman).

Kısa Özet

Bila Ew Nebînin, Ew Biçûk in (Onlar Görmesin, Daha Çok Küçükler), Semiha Yıldız’ın savaş sonrası bir kız çocuğunun iç dünyasını, hafızasını ve iyileşme sürecini animasyon diliyle anlattığı kısa metraj bir filmdir. Hikâye, çocuğun, çatışmanın izlerini taşıyan duvarla kurduğu sembolik ilişki üzerinden hem kişisel hem de toplumsal bir hafızaya temas eder. Film, şiddeti doğrudan göstermeden; rüya imgeleri, çatlak duvar dokuları, renkler ve semboller aracılığıyla travmanın duygusal izlerini aktarır.

Yapım sürecinde ikincil travma, çocukların savaş sonrası yaşadığı dolaylı etkiler ve sembolik dil üzerine uzmanlarla görüşüldü. Mekân tasarımı Cizre’nin dokusundan ve yönetmenin çocukluk anılarından beslenirken; karakter ve sahne tasarımları duygu yoğunluğunu üstlenen güçlü görsel bir dile dönüştü. Film hâlen post-prodüksiyon sürecindedir ve tamamlandığında festival gösterimleri, sosyal medya yayılımı ve yerel gösterimler hedeflenmektedir. 

Neden Önemli?

Bu film, savaşı bir “büyük anlatı” olarak değil, savaştan geriye kalan küçük insanların, özellikle de çocukların duygu dünyaları üzerinden ele aldığı için önemlidir. Savaş sonrası hikâyeler çoğunlukla eril kahramanlık üzerinden kurulur; ancak bu proje, görünmez kalan çocukların duygularını, korkularını ve iyileşme çabalarını merkeze alarak sessiz bir hafızayı görünür kılar.

Kız çocuğunun duvarla kurduğu ilişki, toplumsal travmanın bireysel bir yansımasıdır: Kurşun izleri sıvanmış duvar, unutma çabasını simgelerken; çocuğun çizimleri, çatlaklara dokunuşları ve rüya imgeleri geçmişi dönüştürmenin, tekrar üretmenin ve anlam verme çabasının sembolüdür.

Film, geçmişi bastırmak yerine onunla güvenli bir mesafeden ilişki kurmayı; travmayı yeniden üretmek yerine sanatın dönüştürücü alanına taşımayı; savaş sonrası sessizleştirilen çocukların dünyasını duyulur kılmayı amaçlayan yönleriyle, yalnızca bir film değil, aynı zamanda onarıcı adalet perspektifi sunan bir anlatı kuruyor. 

Neler Yapıldı?

  • Animasyon kısa film üretildi: Hikâye, savaş sonrası küçük bir kızın rüyaları ve duvarla ilişkisi üzerinden geliştirildi.
  • Yazım ve senaryo: Yönetmen, danışmanı Sevgi Ortac ve Hafıza Merkezi’nin “Adalet İyileştirir” programından aldığı geri bildirimlerle senaryoyu çocuk psikolojisi ve ikincil travma perspektifiyle güçlendirdi.
  • Görsel ve mekânsal tasarım: Cizre’nin dokuları, eski taş duvarlar, sıvalar, renkler ve yerel mimari ayrıntılar mekân tasarımına aktarıldı. Rüya sahneleri ve Cizre ejderleri gibi sembolik unsurlar geliştirildi. Karakter tasarımları düz dijital renk yerine dokulu, hissedilebilir yüzeylerle oluşturuldu.
  • Teknik yapım: Toon Boom Harmony, Photoshop, After Effects ve Premiere Pro kullanıldı. Cut-out animasyon tekniği ile karakterlere rig verilerek hareketlendirildi.
  • Çocuk koruma ilkeleri: Şiddet ve yıkım doğrudan gösterilmedi; duygular, imgeler ve sembollerle işlendi. Gerçek kişilerin travmasının yeniden üretilmemesi için animasyon dili bilinçli şekilde koruyucu bir araç olarak kullanıldı.